Het is een ruwe schatting, maar vermoedelijk heeft 98,8 % van de Nederlandse bevolking deze week niet stilgestaan bij het kristallen jubileum dat gevierd had kunnen worden. Vijftien jaar 10.10.10 leverde geen grote volksfeesten op aan weerzijden van de oceaan.
Op de website van het Landelijk platform Levende Geschiedenis was dit onderwerp ook niet te vinden. Het platform is de bron voor verenigingen die als hobby historische gebeurtenissen naspelen. Dit kan variëren van het leven in een middeleeuws kamp tot het herbeleven van veldslagen uit de Tweede Wereldoorlog.
‘Deze verenigingen verzorgen educatieve voorstellingen op scholen, in musea en tijdens evenementen. Ze demonstreren ambachten, kleden zich authentiek en voeren soms indrukwekkende re-enactments van historische veldslagen uit’, schrijft het platform.
Het is een gemiste kans dat er in Caribisch Nederland noch in Europees Nederland geen vereniging een mooie voorstelling heeft gemaakt van die beroemde oktoberdatum.
Stel je voor dat je op het Wilhelminaplein aan de ene kant Haagse taferelen had nagespeeld: tientallen bureaus in slagorde opgesteld, voorzien van honderden laptops, met daaromheen hollende ambtenaren met een telefoon aan het oor geklonken.
Aan de andere kant, de El Mundo-kant, staan honderden Bonairianen, gewapend met spandoeken en megafoons. De teksten verhalen van kolonialisme, van autonomie, van bezetting en van omvolking – iedere strijd kent haar jargon.
Op het bordes van het Pasangrahan staat een handvol politici, deels met de rug naar het plein. Ze genieten van een drankje en wachten rustig keuvelend op de catering.
Een enkele keer zwaait een lokale politicus naar de demonstranten. Twee Haagse politici staan wat achteraf en weten dat er drie ME-bussen klaar staan om straks in één van de laatste scenes in te grijpen. Waardoor het plein in een slagveld veranderd.
Als we het er toch over hebben: vijftien jaar na 10.10.10 kunnen we vaststellen dat er nogal wat gemiste kansen voorbij zijn gekomen.
Want waarom leeft er nog steeds een relatief grote groep inwoners onder armoedige omstandigheden die onacceptabel zijn binnen het Koninkrijk. Dat armoede ingrijpende gevolgen heeft, behoeft geen uitleg. Waar mensen twee, drie banen moeten nemen en het dan toch net niet redden tot het einde van de maand, worden kinderen aan hun lot overgelaten. Daar treft de ouders geen blaam. Eten gaat voor lezen en rekenen. Met als gevolg dat het percentage laaggeletterden hoog is en blijft. Waar twee, drie, en soms zelfs vier generaties in een tweekamerwoning samenleven, zijn huiselijk geweld en incest her en der vaste huisgenoten.
Om maar iets te noemen.
Dan slaan we voor het gemak de woningnood, de kosten van levensonderhoud, de milieuproblemen en overbevolking maar even over.
Natuurlijk zijn er ook her en der verbeteringen zichtbaar. Maar als je de geschiedenis een gezicht wilt geven bij dat spel op het Wilhelminaplein moet je kiezen voor duidelijke beelden.
Positieve ontwikkelingen leveren mooie, maar saaie plaatjes op. Theater wil meer.
Het politieke theater levert van nature graag verkiezingsbeloftes en dromen. Maar dat is na een paar minuten nogal slaapverwekkend.
Buiten regent het vaak, zo nu en dan stormt het en een enkele keer komt er een orkaan voorbij.
Voor die twee Haagse politici op het bordes gaan klagen over het eenzijdige beeld dat het volksfeest schetst, is het goed om te weten dat de Haagse politiek onder ogen moet zien dat zij degene is die de touwtjes in handen heeft. Of ze wil of niet. De machtsverhoudingen zijn nogal helder namelijk. Dat heeft de geschiedenis zo bepaald. Met die erfenis zitten we.

